Chẩn đoán và phân tích nguyên nhân gây tiếng ồn dây đai cam (xích cam)

Ngày càng nhiều động cơ sử dụng dây xích làm bộ phận truyền động trong hệ thống phân phối khí, dùng để truyền công suất giữa trục khuỷu và trục cam. Đối với các xưởng sửa chữa ô tô chuyên nghiệp, việc khắc phục tiếng ồn do dây xích gây ra không phải là một công việc sửa chữa phức tạp; tuy nhiên, nếu không xem xét cẩn thận, đôi khi có thể dẫn đến những bước đi sai lầm.

Gần đây, một chiếc xe nhất định đã vào xưởng để bảo dưỡng do xuất hiện tiếng ồn bất thường từ động cơ trong quá trình vận hành. Sau khi kiểm tra cẩn thận, nhân viên bảo dưỡng xác nhận tiếng ồn phát ra từ dây đai cam của động cơ.

Tiếp theo, hãy cùng theo dõi quy trình bảo dưỡng chiếc xe này để xác định nguyên nhân gây ra sự cố.

Quy trình sửa chữa lỗi tiếng ồn bất thường từ dây đai cam động cơ

Để xác định xem có tiếng ồn bất thường phát ra từ dây đai cam hay không, có thể phân tích vị trí và đặc điểm của tiếng ồn. Tiếng ồn bất thường từ dây đai cam thường là âm thanh nhịp điệu "lạch cạch", tần số của nó tăng lên khi tốc độ động cơ tăng. Nguyên nhân gây tiếng ồn bất thường thường là do dây đai cam bị giãn dài do quãng đường di chuyển quá lớn, hoặc bộ căng dây đai cam mất áp lực, khiến dây đai không được siết chặt.

Khi dây đai phân phối bị giãn dài hoặc bộ căng dây đai không thể tạo ra lực căng đủ, dây đai sẽ trở nên chùng và phát ra tiếng ồn. Nhân viên bảo dưỡng đã thay thế dây đai phân phối và bộ căng dây đai, sau đó khởi động động cơ sau khi lắp đặt, nhưng tiếng ồn bất thường vẫn còn tồn tại.

Đối mặt với tình huống này, nhân viên bảo dưỡng đã xem xét lại các nguyên nhân có thể gây ra sự cố như vậy. Bộ căng dây đai phân phối hoạt động nhờ áp suất dầu. Nếu áp suất dầu không đủ, hành trình của bộ căng dây đai có thể bị hạn chế. Ngay cả khi sử dụng một bộ căng mới hoàn toàn, nó cũng không thể tạo ra lực căng đủ. Ngay lập tức, nhân viên bảo dưỡng đã kiểm tra mức dầu — kết quả cho thấy mức dầu đạt tiêu chuẩn, tình trạng dầu tương đối sạch và độ nhớt bình thường. Khi hỏi thêm chủ xe, được biết xe vừa mới thực hiện bảo dưỡng cách đây khoảng 10 ngày và đang sử dụng dầu động cơ có độ nhớt cao.

Sách hướng dẫn xe nêu rõ yêu cầu sử dụng dầu động cơ 0W-30, nhưng trong lần bảo dưỡng gần nhất, cửa hàng dịch vụ lại đề xuất dùng dầu động cơ 0W-40. Từ suy luận này, có khả năng độ nhớt nhiệt cao của dầu động cơ đã làm giảm lượng dầu cung cấp cho bộ căng dây đai phân phối, dẫn đến áp suất dầu không đủ và gây ra tiếng ồn bất thường ở dây đai phân phối.

Thay thế bằng dầu động cơ 0W-30 và sự cố tiếng ồn bất thường ở dây đai phân phối sẽ không còn xảy ra.

Tác động của dầu động cơ đối với dây đai phân phối

Sự cố của xe được gây ra bởi việc tăng độ nhớt dầu. Thông thường, hiện tượng hoạt động bất thường của bộ căng dây đai phân phối thường bắt nguồn từ việc chủ quan, thiếu bảo dưỡng động cơ.

Thứ nhất, nếu dầu động cơ không được thay trong thời gian dài, nó sẽ dần tích tụ ngày càng nhiều mạt kim loại. Sự gia tăng tạp chất này làm chậm tốc độ lưu thông của dầu động cơ và có thể gây tắc đường dẫn dầu hoặc bộ lọc của bộ căng dây đai phân phối.

Thứ hai, nếu xe không được bảo dưỡng đúng cách, bộ lọc sẽ dần bị tắc do tích tụ một lượng lớn tạp chất. Khi bộ lọc bị tắc, lưu lượng dầu trong hệ thống bôi trơn động cơ sẽ giảm sút, dẫn đến bộ căng xích phân phối không thể hoạt động trơn tru.

Ngoài ra, không khuyến khích sử dụng các phụ gia dầu nhớt bổ sung. Miễn là dầu và bộ lọc được thay thế theo đúng khoảng cách vận hành quy định, hệ thống bôi trơn động cơ vẫn đáp ứng đầy đủ nhu cầu làm việc. Các loại phụ gia dầu nhớt có chức năng khác nhau, nhưng nhìn chung đều mang tác dụng làm sạch. Phụ gia sẽ rửa trôi các tạp chất như muội than bám trên các đường dẫn dầu bôi trơn và đưa chúng vào dầu động cơ. Điều này không chỉ làm giảm độ lưu động của dầu động cơ mà còn gây tắc bộ lọc, ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của bộ căng xích phân phối.

Hệ thống phân phối khí đóng vai trò then chốt đối với hoạt động của động cơ. Bất kỳ bất thường nào trong hệ thống phân phối khí đều có thể gây hư hại nghiêm trọng cho động cơ. Xích cam yêu cầu bộ căng để tạo lực căng, và bộ căng này được điều khiển bởi áp suất dầu. Nếu hệ thống bôi trơn gặp sự cố, bộ căng sẽ không hoạt động đúng yêu cầu, dẫn đến phát ra tiếng ồn bất thường trong hệ thống phân phối khí và thậm chí gây lệch pha cam. Do đó, dầu và lọc dầu cần được thay thế nghiêm ngặt theo khoảng cách bảo dưỡng (km) quy định nhằm đảm bảo áp suất bình thường của hệ thống bôi trơn.